Foclóir: Mortabháil - responsibility; údar - reason; teacht in inmhe - to mature; éarthach - repellent; Stráice Gaza - Gaza Strip; scáfar - dreadful; scéin - terror; An Mheánoirthear - the Middle East; teorainn - limits; longa cogaidh - warships.
Níorbh áibhéil ar bith é i bhFeabhra na bliana seo caite nuair a tuaradh go bhféadfadh mórbhuamáil na Rúise ar chathracha agus ar shibhialtaigh na hÚcráine a bheith ar an chaibidil ba thromchúisí i stair na cruinne le fada an lá. Ba léir nach raibh Arm na Rúise ag iarraidh gortú agus marú sibhialtach a sheachaint agus iad i mbun a gcuid ionsaithe.
Cáineadh iompar na Rúise mar ba chóir agus tugadh gach cineál tacaíochta don Úcráin in am an ghátair. Ach táthar ann nach gcuireann a leas ar cairde. Is beag nár ghlac roinnt tráchtairí leis gurbh ionsaí orainn féin é agus níorbh fhada gur spreag ionradh na Rúise athmhúscailt na sean díospóireachta maidir le fiúntas neodracht na hÉireann.
Dúradh gur cheart d’Éire dul i bpáirt le hEagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh (Ecat) nó le comhghuaillíocht míleata éigin eile san Eoraip.
Ireland’s far-right activists don’t want what they say they want
Black Lives Matter was huge, impactful and momentous. Why did it collapse?
Graham Norton: ‘Angry people want you to lose rights. I hope young gay people are up for the fight’
Moving to Australia: ‘I would have had a very fixed life in Ireland. I feel very light here’
Ní bheadh de mhortabháil mhór ar mhuintir na tíre ach ‘teacht in inmhe’.
B’éarthach agus ba scáfar freisin iad na tuairiscí nuachta a craoladh ar an 7ú Deireadh Fómhair.
Ionsaí fuilteach a bhí déanta ag Hamas ar ghnáth Iosraelaigh agus a d’fhág 1,400 maraithe agus cuid eile acu fuadaithe. Anuas ar an scéin agus an uafás bhí an tuar agus an tuiscint go mbeadh dearg ár dá bharr sa gceantar sin a dtugann Eorpaigh “An Mheánoirthear” air. Agus, dá dtarraingeofaí na tíortha maguaird isteach sa chogadh bheadh cogadh mór réigiúnach a d’fhéadfadh leathnú ina chogadh domhanda mar thoradh air.
Ar an dtoirt bhí Ursula von der Leyen, Joe Biden agus eile ar eitleáin go hIosrael chun a chur in iúl do rialtas na tíre sin go mbeadh gach tacaíocht a theastódh uatha ar fáil agus (d’aon ghnó agus go sonrach) níor chuir siad teorainn chearta daonna ná dlíthe na cogaíochta leis sin.
Ar ndóigh an rud a bhí acu a dhéanamh, an deis a thapú le socrú cuí, cóir, buan síochána a éileamh. Ina ionad sin, mhéadaigh siad ar riastradh cogaidh Iosrael agus ghlac siad le cuid den fhreagracht mhórálta as na huafáis a lean. Tá na scéalta uafáis á gcraoladh gach lá ó shin agus tá slad díbheirgeach á dhéanamh ar shibhialtaigh na Palaistíne atá sáinithe i Stráice Gaza mar a bheadh éisc i mbarraile.
Chuir an t-aire rialtais Spáinneach Ione Belarra i leith an Aontais Eorpaigh agus Stát Aontaithe Mheiriceá go raibh dlúthbhaint acu le choiriúlacht chogaidh Iosrael. Go dtí an Aoine seo caite, nuair a labhair an Taoiseach Leo Varadkar amach, theip ar rialtas na tíre seo mórán níos mó ná lag-cháineadh a dhéanamh. Spreag an t-ár na mílte léirsitheoir a shiúil ar shráideanna ar fud an domhain ag éileamh deireadh leis an gcogadh.
Tá dlúthghaol ag mórthíortha Ecat le hIosrael leis na blianta - ní hamháin ó thaobh na comhpháirtíochta agus comhghuaillíochta de – ach mar sholáthróirí an armlóin sin atá á chaitheamh anuas ar chloigne mhuintir na Stráice Gaza.
Tá go leor de na glórtha sin a d’áitigh le gairid gur cheart dul i bpáirt le hEcat sách ciúin faoi láthair. Agus longa cogaidh thíortha Ecat ar faire sa Mheánmhuir mar thacaíocht d’Iosrael, tuigtear údar an chiúnais.